फुले-शाहू-आंबेडकर-विठ्ठल रामजी शिंदे हे आधुनिक महाराष्ट्राचे, पुरोगामी महाराष्ट्राचे प्रेरणास्त्रोत आहेत. परंतु महाराष्ट्राच्या एकूण समाजकारणावर जातवास्तवाचा मोठा प्रभाव असल्यामुळे महापुरुषांचा नामोल्लेख करतानाही अनेकांची अडचण होताना दिसते. महाराष्ट्रातील मोठमोठे पुरोगामी विचारवंत काही…
आपण आपापले संघ निवडतो. आपापले नायक निवडतो. हे देश आपल्या मनात तयार होत असतात. आपल्या स्वप्नातले देश असतात. त्या देशांचे नागरिकत्व आपण स्वतः स्वीकारतो. तिथे पासपोर्ट लागत नाही. व्हिसा लागत…
इतिहासकार सांगतात की कार्ल मार्क्स यांचा जन्म १८१८ मध्ये ट्रियर, जर्मनी येथे झाला होता. चुकीचे आहेत ते. त्यांचा जन्म खूप आधी झाला होता — सरस्वती नदीच्या काठावर — आणि त्यांचे…
‘अल निनो ‘ हा शब्द महाराष्ट्रातील तमाम शेतकऱ्यांनी समजून घेणे आवश्यक आहे.अल निनो हे एक वातावरणीय संकट असून आता या संकटाच्या आम्ही जवळ असून याचा सर्वाधिक परिणाम जून मध्ये मृग…
जीवनात काही क्षण असे असतात की ते फक्त घडत नाहीत, तर आयुष्यभरासाठी मनात कोरले जातात. नंदुरबार तालुक्यातील वाघाळे गावातील एका साध्यासुध्या अभ्यासिकेत आज असाच एक क्षण घडला आणि त्याचा साक्षीदार…
प्रत्येक धर्माची आचार व तत्त्वज्ञान अशी दोन अंगे असतात. बौद्ध धर्म मुख्यतः आचारधर्म आणि त्यातून निर्माण होणारे तत्त्वज्ञान असा आहे. बुद्धाचा सिद्धांत होता की माणसाचे बरे-वाईट होणे, तसेच त्याला सुख…
महाभारतातील कथा सगळ्यांना ठाऊक आहे. एकलव्य स्वतः धनुर्विद्या शिकतो. तो अर्जुनालाही मागे टाकतो. द्रोणाचार्य येतात, त्याचे कौशल्य पाहतात आणि त्याच्याकडून उजव्या हाताचा अंगठा गुरुदक्षिणा म्हणून मागतात. एकलव्य कोणताही प्रश्न न…
२८ मार्च १९६५चा न्यू यॉर्क टाइम्सचा अंक तसा नेहमीसारखाच होता. रुटीन बातम्या. त्यातल्या त्यात विशेष बातमी होती डॉ. मार्टिन ल्यूथर किंग यांच्याविषयीची. ते अलाबामातल्या नागरी हक्कांविषयीची चळवळ अधिक तीव्र करणार…
माणूस स्वतःचा जन्मदिवस किंवा मृत्यूचा दिवस निवडू शकत नाही. पण गेली अनेक वर्षे स्मृतीच्या उजाड वाळवंटात हरवून गेलेल्या नव्वदी पार केलेल्या शायर बशीर बद्र यांना जर आपल्या जाण्याचा दिवस निवडण्याची…
एका अतिशय गंभीर “सांस्कृतिक स्पंदनांवरील आंतरराष्ट्रीय परिषदेत” सूत्रसंचालकाने आपली किमती खादीची शाल नीट करत विचारले: “आज आपण एका अत्यंत महत्त्वाच्या धर्मतत्त्वविषयक प्रश्नावर चर्चा करणार आहोत. सनातन धर्मात गोऱ्या लोकांचे तीन…