महात्मा जोतीराव फुले आणि सावित्रीबाई फुले यांचे जीवनकार्य महाराष्ट्राच्या समाजजीवनावर आणि एकूणच भारतीय सामाजिक विचारविश्वावर अत्यंत दूरगामी परिणाम करणारे ठरले. क्रांतीबा जोतीराव फुले यांच्या द्विजन्मशताब्दी वर्षाच्या निमित्ताने त्यांच्या कार्याचे स्मरण…
देशात सर्वत्र नवरात्र उत्सवाची धामधूम सुरू आहे. देवीची आराधना करण्यासाठी सगळे मग्न आहेत. महाराष्ट्रात नवरात्र उत्सवात अनेक कुटुंबात नवरात्र उत्सवाचा उपवास केला जातो. फळे, दूध, रताळी, खजूरचा नैवेदय देवीला दाखवून…
तो उन्हाळ्यातला अगदी नेहमीसारखाच एक सकाळचा दिवस होता. विकास क्षेत्रात काम करणारा व्यावसायिक म्हणून माझा नेहमीचा दिवस सुरू झाला होता. पण त्या दिवशी सहज घडलेली एक भेट माझ्या मनात इतके…
गांधींच्या आत्मकथेचे म्हणजेच ‘माझे सत्याचे प्रयोग’चे शताब्दी वर्ष आहे. मात्र, या आत्मकथेचे शताब्दी वर्ष नेमके कोणत्या वर्षी मानायचे, हे ठरवणे थोडे अवघड आहे. गांधींनी ही आत्मकथा मूळतः गुजराती भाषेत लिहायला…
३० सप्टेबर २००० रोजी कोल्हापूर जिल्ह्याचे ज्येष्ठ नेते,माजी मंत्र्यांनी आपल्या श्री शाहू छत्रपती शिक्षण संस्थेचे माजी चेअरमन श्रीपतराव बोंद्रे दादा यांचे निधन झाले.या दुःखद घटनेला आज सव्विस वर्षे होत आहेत.…
कोल्हापूर शहरातील ग्रामीण तोंडावळा असलेल्या कसबा बावड्यात शैक्षणिक संस्था स्थापन करुन तिचा विस्तार कोल्हापूर, पुणे, मुंबईसह देशभरात करणाऱ्या पद्मश्री, बिहाराचे माजी राज्यपाल डॉ. डी.वाय. पाटील यांचा निधनाने शोककळा पसरली आहे.…
बौद्ध धर्मात पावित्र्य आणि ब्रह्मचर्य याचा अर्थ स्त्रियांपासून दूर राहणे असा मानला जात होता. गौतम बुद्ध होण्यासाठी सिद्धार्थाने पत्नीचा त्याग केला होता. जैन धर्मातही अशीच भूमिका दिसून येते. मात्र येथे…
भारतातील सर्वांत जुने, सर्वांत प्रदीर्घ आणि आजही न सुटलेले आंतरराज्यीय वाद कोणते, असा प्रश्न विचारला तर कावेरी नदीचा वाद, चंदीगडचा प्रश्न आदींचा उल्लेख होईल. मात्र सातत्य, भावनिक तीव्रता आणि लोकसहभाग…
उपनिषदांमध्ये ‘ब्राह्मण‘ हा शब्द अंतर्निहित आत्मसाक्षात्काराशी (inner realisation) संबंधित आहे. धर्मशास्त्रात मात्र ‘ब्राह्मण’ हा शब्द जन्माधारित स्थान आणि शुद्धतेशी जोडलेला आहे. सुरुवातीच्या उपनिषदांची रचना इसवी सन पूर्व ६०० ते इसवी…
आज अनेक जण सोमरसाला एखाद्या गूढ मादक पेयाशी जोडतात. काहींच्या मते तो मतिभ्रम निर्माण करणाऱ्या बुरशीपासून बनणारा पदार्थ होता, तर काहींच्या मते तो आध्यात्मिक अनुभूती मिळवण्याचा मार्ग होता. पण उपलब्ध…