देश-विदेश

पुणे : प्रतिनिधी :  पुणे न्यायालयाने लोकसभेतील विरोधी पक्ष नेते काँग्रेसचे खासदार राहुल गांधी यांची याचिका फेटाळली. खटल्यातील तक्रारदार सात्यकी सावरकर यांचे स्वातंत्र्यवीर विनायक सावरकर आणि गांधी हत्येतील नथुराम गोडसेंशी कौटुंबिक संबंध सात्यकी यांनी मातृपक्ष वंशावळ रेकॉर्डवर आणले पाहिजे, असा अर्ज राहुल गांधी यांच्यावतीने न्यायालयात सादर केला होता. (Court rejects Ghandhi’s Plea)

राहूल गांधींनी त्यांच्या अर्जात म्हटले होते की सात्यकी सावरकर यांच्या स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांचा  भाऊ अशोक आणि हिमानी यांचा मुलगा आहे. सात्यकी यांची आई हिमानी या नथुराम गोडसेचा भाऊ गोपाळ गोडसे यांची मुलगी आहे.  सात्यकी सावरकर यांनी  सावरकर आणि गोडसे कुटुंबांमधील कौटुंबिक संबंधांची नोंद टाळण्यासाठी, केवळ त्याच्या “पितृपक्ष” वंशावळी दाखल केली होती, मातृपक्ष वंशावळ सादर केला नव्हता असा तक्रारी अर्ज राहुल गांधी यांच्याकडून करण्यात आला.

तथापि, विशेष न्यायाधीश अमोल शिंदे यांनी २८ मे रोजीच्या त्यांच्या आदेशात म्हटले आहे की, तत्काळ मानहानीच्या खटल्याचा निर्णय घेण्यासाठी मातृपक्षाचे वंशावळ आणणे आवश्यक नाही. “या न्यायालयाला असे आढळून आले आहे की हा खटला केवळ लंडनमधील स्वातंत्रवीर सावरकर यांच्याविरुद्ध केलेल्या कथित बदनामीकारक भाषणाशी संबंधित आहे. तक्रारदार हे  विनायक दामोधर सावरकर यांच्या भावांपैकी एकाचा नातू आहे. फौजदारी दंड संहितेच्या कलम १९९ (१) मध्ये असे म्हटले आहे की, कोणताही न्यायालय भारतीय दंड संहितेच्या प्रकरण २१ अंतर्गत शिक्षेस पात्र असलेल्या गुन्ह्याची दखल घेणार नाही, जोपर्यंत गुन्ह्यामुळे पीडित असलेल्या एखाद्या व्यक्तीने तक्रार केली नाही… तक्रारदार पीडित व्यक्ती असल्याचे दिसते,” असे न्यायाधीशांनी आदेशात नमूद केले.(Court rejects Ghandhi’s Plea)

न्यायाधीशांनी पुढे असे मत मांडले की  राहुल गांधींनी लंडनमधील भाषणात सावरकरांची खरोखरच बदनामी केली होती याचा पुरावा देण्याची जबाबदारी तक्रारदार सात्यकी सावरकर यांच्यावर आहे.(Court rejects Ghandhi’s Plea)

“जर तो खटला सिद्ध करण्यात अयशस्वी झाला तर आरोपी निर्दोष सुटण्याचा हक्कदार असेल. या प्रकरणात हिमानी अशोक सावरकर यांचे वंशावळ वादग्रस्त नाही. त्यामुळे, या न्यायालयाला आरोपीच्या अर्जात कोणतेही गुण आढळत नाहीत. पुढील तपासासाठी प्रकरण पाठवण्याची देखील आवश्यकता नाही. त्यामुळे अर्जात गुण नाहीत आणि तो नाकारला जाऊ शकतो,” असे न्यायालयाने म्हटले.

वकील मिलिंद पवार यांच्यामार्फत दाखल केलेल्या अर्जात  राहूल गांधी यांनी असे निदर्शनास आणून दिले की सात्यकीची आई हिमानी मूळची आणि जन्मतः गोडसे कुटुंबातील आहे. असे असूनही, त्याने “जाणीवपूर्वक, पद्धतशीरपणे आणि अतिशय हुशारीने त्याच्या मातृपक्षातील वंशावळ उघड करण्यास टाळाटाळ केली आहे आणि दडपशाही केली आहे.” सात्यकी यांनी महात्मा गांधींच्या हत्येप्रकरणी सावरकर हे ‘सह-आरोपी’ होते परंतु योग्य पुराव्याअभावी त्यांना दोषी ठरवण्यात आले नाही, तर निर्दोष मुक्त करण्यात आले हे सत्य जाणूनबुजून दडपल्याचा आरोप या अर्जात करण्यात आला आहे.

पुढे, गांधींनी “ऐतिहासिक तथ्यांचा” उल्लेख करून दाखवले की गोडसे आणि सावरकर दोघेही “हिंदू राष्ट्राचे” कट्टर समर्थक होते आणि भारतात मुस्लिम आणि ख्रिश्चनांना “अयोग्य” मानत होते आणि फाळणीच्या वेळी त्यांनी महात्मा गांधींना मुस्लिमांसाठी “सहनशील” असल्याचे समजून त्यांची हत्या करण्याचा कट कसा रचला होता. अर्जात असे म्हटले होते की सावरकर हे द्विराष्ट्र सिद्धांताचे प्रमुख समर्थक होते, ज्याने हिंदू आणि मुस्लिम हे “वेगळे राष्ट्र” असल्याचे प्रतिपादन केले होते आणि नंतर मुस्लिम लीगचे नेते मोहम्मद अली जिना यांनीही त्यांना पाठिंबा दिला.(Court rejects Ghandhi’s Plea)

“१९३७ मध्ये व्यक्त झालेल्या आणि १९४३ मध्ये आणखी दृढ झालेल्या सावरकरांच्या विचारांनी दोन्ही समुदायांचे वेगळेपण आणि त्यांच्या वेगळ्या ओळखीवर भर दिला, हा दृष्टिकोन भारताच्या अंतिम फाळणीसाठी पाया रचला,” असे याचिकेत म्हटले आहे. अर्जानुसार, सावरकर तुरुंगात असल्यापासून त्यांच्या “मुस्लिमविरोधी” लेखनासाठी ओळखले जात होते.