आरोग्य Archives - महाराष्ट्र दिनमान

हैदराबाद : तिला कुणीतरी सल्ला दिला… त्वचेची कांती आणि आरोग्य सुधारायचे असेल तर सकाळी उठल्या उठल्या भरपूर पाणी पी. तिने सल्ला शिरसावंद्य मानला. एके दिवशी उठल्या उठल्या चार लिटर पाणी ती प्यायली. परिणाम व्हायचा तोच झाला. थोड्याच वेळात तिला मळमळ आणि उलट्या सुरू झाल्या. क्षणार्धात फेफरे आले आणि ती बेशुद्ध पडले. घरच्यांची पळापळ सुरू झाली. तिला तत्काळ रुग्णालयात दाखल केले… (Health News)

तिची प्रकृती अत्यंत नाजूक बनल्यामळे सुरुवातीला तिला अतिदक्षता विभागात दाखल करावे लागले. चाचण्या करण्यात आल्या. पाणी प्रमाणापेक्षा जास्त प्यायल्यामुळे तिला हायपोनाट्रेमिया (रक्तातील सोडियमचे प्रमाण कमी) झाल्याचे निदान झाले. तिच्या सीरम सोडियमची पातळी लक्षणीयरीत्या खालावली होती.

चार दिवस तिच्यावर उपचार करण्यात आले. त्यानंतर तिला डिस्चार्ज देण्यात आला. डॉक्टरांनी तिला विचारले असता कारणांचा उलगडा झाला आणि डॉक्टरांना कपाळावर हात मारून घेण्याशिवाय पर्याय उरला नाही. (Health News)

सोशल मीडियावर लोकप्रिय असलेल्या डॉ. सुधीर कुमार यांनी हा तपशिल शेअर केला आहे. त्यानुसार, ४० वर्षीय रजनी (नाव बदलले आहे) या महिलेने शरीर निरोगी राहण्यासाठी सकाळी भरपूर पाणी पिण्याचा सल्ला कुणीतरी दिला होता. जास्त पाणी प्यायल्याने शरीरातील घाण निघून जाईल आणि ती निरोगी राहील. शिवाय, तिची त्वचाही टवटवीत होईल, असा दावा केला जात होता.

रजनीने हा सल्ला गांभीर्याने घेतला आणि सकाळी उठल्यानंतर तिने चार लिटर पाणी प्यायले. तासाभरातच तिला डोकेदुखी, मळमळ आणि उलट्या झाल्या. काही मिनिटांनंतर, फेफरे आले आणि ती बेशुद्ध पडली. (Health News)

तिला तातडीने आपत्कालीन कक्षात नेण्यात आले. निदान स्पष्ट होते. बहुधा हा बहुधा हायपोनाट्रेमिया (रक्तातील सोडियमची कमी पातळी)चा प्रकार असावा, असा डॉक्टरांनी अंदाज बांधला. रक्त तपासणीनंतर हा अंदाज खरा ठरला. अतिरिक्त पाणी शरीरात गेल्यामुळे रजनीची सीरम सोडियम पातळी ११० mmol/L होती जी सामान्यत: १३५ ते १४५ असावी लागते. (Health News)

रजनीला आयसीयूमध्ये दाखल करण्यात आले. चार दिवस उपचार केल्यानंतर तिची मानसिक स्थिती ठीक झाली. चौथ्या दिवशी तिला डिस्चार्ज देण्यात आला.

डॉ. सुधीर कुमार यांच्या मतानुसार,

डिटॉक्सिफिकेशनसाठी सकाळी जास्त पाणी पिण्याची गरज नाही. मूत्रपिंड नैसर्गिकरित्या लघवीद्वारे शरीरातून विषारी घटक बाहेर टाकतात. त्यासाठी केवळ सामान्य हायड्रेशन स्थिती आवश्यक आहे.
दिवसभरात अडीच ते साडेतीन लिटर पाणी शरीरात गेले पाहिजे, अशी शिफारस केली जाते, जी दिवसभर पसरली पाहिजे. दैनंदिन पाण्याच्या गरजेपैकी २०% पाणी अन्न (विशेषत: फळे) आणि इतर पेये (उदा. दूध, चहा, रस इ.) पासूनही मिळते.
पाण्याची गरज वय, लिंग, तापमान, आर्द्रता आणि ज्याच्या त्याच्या व्यायामानुसार बदलू शकते.
निरोगी मूत्रपिंड जास्त पाण्याचे प्रेशर हाताळू शकत असली तरीही एक मर्यादा असते. अतिरिक्त पाणी प्यायल्यामुळे हायपोनेट्रेमिया होऊ शकतो.
गंभीर हायपोनेट्रेमिया झाल्यास लवकरात लवकर उपचार घ्यावेत, त्यामुळे जिवावरचा धोका टाळता येतो.

40-year-old drank plenty of water in the morning for “detoxification”, but it resulted in a life-threatening complication

40-year-old Ms Rajni (name changed) was told to drink water in the morning to detoxify her body. It was claimed that drinking excess water in the morning…

— Dr Sudhir Kumar MD DM (@hyderabaddoctor) December 22, 2024

हेही वाचा :

आपल्या शरीराची रोज झीज होत असते. ती भरून काढण्यासाठी आपल्याला जेवण लागते. अर्थात त्यामध्ये सर्व ते सत्वयुक्त घटक असणे गरेजेचे असते. खनिजांनीयुक्त आहार घेतल्यामुळे शरीराची झीज लवकर भरून निघायला मदत होते. या खनिजांपैकीच एक म्हणजे मॅग्नेशियम.

हाडांची झीज भरून काढण्यायाठी हा एक महत्त्वाचा घटक आहे. शरीरातील अनेक जैवरासायनिक प्रक्रिया घडवून आणण्यासाठी हा घटक भूमिका बजावत असतो. हाडे मजबूत ठेवण्यापासून ते ऊर्जा उत्पन्न करण्यासाठी मॅग्नेशियम गरजेचे किंबहुना अत्यावश्यकच असते.

आहार आणि जीवनशैलीमध्ये हा घटक इतका महत्त्वाचा असतानाही मॅग्नेशियमबाबत जागरूकता न पाळल्यामुळे त्याच्या कमतरतेकडे दुर्लक्ष केले जाते. साहजिकच शरीरातील त्याच्या कमतरतेमुळे थकवा, स्नायू कमकुवत होणे अथवा हृदयाच्या तक्रारीही जाणवू लागतात. आपण स्वीकारलेली जीवनशैली हे त्यामागचे एक प्रमुख कारण आहे.

शरीराला आवश्यक असलेल्या मॅग्नेशियमची शंभर टक्के गरज भागवलीच पाहिजे. त्याच्या कमतरतेमुळे किंवा त्याचे प्रमाण अत्यल्प असेल तर वेळीच उपचार घेतले पाहिजेत. अन्यथा शरीराचे अपरिमित नुकसान होऊ शकते.

यासंदर्भातील एक संशोधन अहवाल नुकताच प्रसिद्ध झाला आहे. त्याच्या निष्कर्षांनुसार, मॅग्नेशियम आणि आरोग्य यांच्यात महत्त्वाचा दुवा आहे. शरीरातील त्याचे प्रमाण पुरेसे नसेल तर स्मृतिभ्रंश आणि अन्य कमजोरीशीही सामना करावा लागतो. त्यावरून त्याचे आहारातील महत्त्व किती आहे हे लक्षात येईल.

अमेरिकन मेडिकल डायरेक्टर्स असोसिएशनच्या जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या आणखी एका अभ्यासात असे आढळून आले आहे, की मॅग्नेशियमयुक्त नियमित आहारामुळे अकाली वृद्धत्व टाळता येऊ शकते. अर्थात जास्त प्रमाणात मॅग्नेशियमयुक्त पदार्थांचे सेवन हेही विपरीत परिणाम करते. त्यामुळे त्यातील संतुलन पाळायला हवे.

योग्य आहार, नैसर्गिकरीत्या उपलब्ध असलेल्या भाज्या-फळभाज्या, नियमित फलाहार तुमच्या दैनंदिन मॅग्नेशियमची गरज पूर्ण करतो. त्यासाठी योग्य आहाराच्या निवडी आणि योग्य जीवनशैली स्वीकारायला हवी.

शरीरात मॅग्नेशियमचे प्रमाण वाढवण्याचा एक निश्चित मार्ग म्हणजे नैसर्गिकरीत्या खनिजाने समृद्ध असलेले पदार्थ खाणे. विशेषतः वनस्पती-आधारित पर्याय मॅग्नेशियमनेयुक्त असतात. त्यामध्ये बदाम, काजू, भोपळ्याच्या बिया आणि सूर्यफूल बिया हे स्नॅकसाठी म्हणून उत्तम पर्याय आहेत. पालकाची भाजीही चांगला पर्याय आहे. क्विनोआ, तपकिरी तांदूळ, ओट्स आणि गव्हाचा ब्रेड हे उत्कृष्ट पर्याय आहेत. केळी आणि एवोकॅडोमध्येही मॅग्नेशियम भरपूर असते.

शरीरात मॅग्नेशियमची कमतरता असेल तर डॉक्टरांच्या सल्ल्याने तत्काळ पूरक आहार घेणे केव्हाही चांगले.

नियमित जेवणापासून ज्यांना पुरेसे मॅग्नेशियम मिळत नाही त्यांच्यासाठी पूरक आहार आवश्यकच ठरतो. मॅग्नेशियम सायट्रेट, ग्लाइसिनेट आणि ऑक्साइड असे मॅग्नेशियम सप्लिमेंट्सचे काही प्रकार आहेत. अर्थात त्यातील त्याचे प्रमाण कमी-जास्त असू शकते. ज्याच्या त्याच्या प्रकृतीनुसार आणि डॉक्टरी सल्ल्यानुसार ते घेतले तर अशक्तपणा दूर व्हायला मदत होते. पोटाचे विकार दूर होतात. बद्धकोष्ठतेचा त्रास होत नाही. एकूणच निरोगी शरीर असेल तर टवटवीतपणाही राहतो.

आरोग्य

भरपूर पाणी प्यायली…नि फेफरे येऊन पडली!

संतुलित आहार आणि आरोग्य