कोल्हापूर : महाराष्ट्रातील लढाऊ सामाजिक कार्यकर्त्या उल्का महाजन यांना त्यांच्या उल्लेखनीय सामाजिक कार्यासाठी येथील मानाचा कुसुम पुरस्कार शनिवारी जाहीर झाला. ५१ हजार रुपये, शाल, बोधचिन्ह असा हा पुरस्कार दरवर्षी देण्यात येतो. पुरस्काराचे हे बारावे वर्ष आहे. प्रबोधनकार व विचारवंत इंद्रजीत देशमुख यांच्या हस्ते बुधवारी ११ फेब्रुवारी रोजी शाहूपुरीतील जिल्हा परिषद कर्मचारी सोसायटी,महालक्ष्मी हॉल येथे या पुरस्काराचे वितरण दुपारी तीन वाजता होणार आहे.
उल्का महाजन यांनी आपले संपूर्ण जीवन सामाजिक कार्यासाठी समर्पित केले असून त्या विशेषतः आदिवासी व दलित समुदायांच्या हक्कांसाठी कार्यरत आहेत. त्या ‘सर्वहारा जन आंदोलन’ या सामाजिक चळवळीच्या संस्थापकांपैकी एक असून या चळवळीच्या माध्यमातून त्यांनी रायगड जिल्ह्यातील कातकरी आदिवासी व गरीब घटकांच्या प्रश्नांना व्यापक व्यासपीठ मिळवून दिले. भूमी हक्क, रोजगार, शिक्षण आणि सामाजिक न्याय या विषयांवर त्यांनी सातत्याने लढा दिला आहे. मुंबई एसईझेडसारख्या मोठ्या विकास प्रकल्पांना बाधित होणाऱ्या स्थानिकांच्या हक्कांसाठी त्यांनी ठाम भूमिका घेतली. त्यांच्या नेतृत्वाखाली सर्वहारा जन आंदोलन रायगड जिल्ह्यातील अनेक गावांमध्ये सक्रिय आहे. समाजातील शोषित, वंचित वर्गासाठी आवाज उठवणाऱ्या नेत्या म्हणून उल्का महाजन ओळखल्या जातात. त्यांच्या कार्यामुळे आदिवासी समाजाला सामाजिक ओळख आणि आत्मविश्वास मिळाला आहे. या कार्याची दखल घेऊन कोल्हापूरचा मानाचा कुसुम पुरस्कार त्यांना जाहीर झाला आहे. आंतरभारती शिक्षण मंडळाच्या पल्लवी कोरगावकर, सुचिता पडळकर, तनुजा शिपूरकर, विनय पाटगावकर,संध्या वाणी यांनी ही निवड केली. (Ulka Mahajan receives the Kusum Award)
ज्येष्ठ स्वातंत्र्यसैनिक कै. प्रा. चंद्रकांत शंकर पाटगांवकर यांनी आयुष्यभर समतेचा विचार समाजामध्ये पोहोचवण्याचे कार्य केले. त्यांच्या मृत्युपश्चात आंतरभारती शिक्षण मंडळ, कोल्हापूर यांच्याकडे त्यांच्या कुटुंबियांनी त्यांची शिल्लक रक्कम सोपविली. सामाजिक, शैक्षणिक, वैद्यकीय, आदी क्षेत्रात हिरिरीने भाग घेणाऱ्या महिलांना प्रेरणा व प्रोत्साहन मिळावे या हेतूने कुसुम पारितोषिक देण्यात येते. (Ulka Mahajan receives the Kusum Award)
चंद्रकांत पाटगांवकर यांच्या मृत्यूपश्चात त्यांच्या इच्छेनुसार कुटुंबियांनी ही रक्कम संस्थेकडे सुपूर्द केली. त्याच्या व्याजातून दरवर्षी हा पुरस्कार दिला जातो. या अगोदर मेळघाटमध्ये वैद्यकीय सेवा व बालकांचे कुपोषण याच्यावर काम करणाऱ्या डॉ. कविता सातव यांना, महिलांसाठी सार्वजनिक स्वच्छतागृहांची मागणी करणाऱ्या आणि राईट टू पी साठी काम करणाऱ्या मुमताज शेख, तसेच आर्थिकदृष्ट्या स्त्रियांना स्वावलंबी बनवून आत्मभान देणाऱ्या कांचनताई परुळेकर, आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी करण्यासाठी महिलांची बँक काढलेल्या मेधा पुरव-सामंत, नर्मदा बचाव आंदोलनालासाठी काम करणाऱ्या सुनीती सु. र., माऊली प्रतिष्ठान च्या माध्यमातून मनोरुग्णांसाठी काम करणाऱ्या डॉ. सुचेता धामणे, अनेक आजी-आजोबांना आई होऊन सांभाळणाऱ्या डॉ. अपर्णा देशमुख, ट्रान्सजेंडर समूहाच्या प्रतिनिधी दिशा पिंकी शेख, ट्रकचालक, देहविक्रय करणाऱ्या महिलांसाठी काम करणाऱ्या सोलापूरच्या सिमा किणीकर व परिसर भगिनी विकास संघटन मुंबई च्या सुशीला साबळे ,संगमनेर च्या निशा शिवूरकर यांना या अगोदरचे पुरस्कार दिले आहेत. (Ulka Mahajan receives the Kusum Award)