शिमलाः हिमाचल प्रदेशातील लाहौल स्पीती या आदिवासी जिल्ह्यात प्रचंड थंडी आहे. हिमवर्षाव होण्यापूर्वीच उंच भागातील तापमान गोठणबिंदूच्या खाली १० ते १५ अंश सेल्सिअसने खाली आले आहे. त्यामुळे रस्त्यावर वाहणारे पाणी, पिण्याच्या पाण्याचे नळ, झरे पूर्णपणे गोठले आहेत. रस्त्यांवर काळा बर्फ साचत आहे. पर्यटकांना उंच भागात बर्फ पाहायला मिळत नाही; पण, मनाली-केलाँग हायवेवरील ग्रॅम्फू येथील धबधबा पर्यटकांसाठी आकर्षणाचा केंद्रबिंदू ठरला आहे. येथे पोहोचणारे पर्यटक जलपर्णीजवळ स्वत:चे फोटो काढत आहेत. ग्रामफुमधील धबधब्याचे वाहणारे पाणी रात्री पूर्णपणे गोठते. दिवसा सूर्य तळपत असतानाही धबधब्याचा अर्धा भाग गोठलेलाच राहतो.
साधारणपणे रोहतांग टॉप, रोहतांग बोगदा, कोकसर, दारचा, शिकुनला पास, बारालचा, गुलाबा, लाहौल स्पितीच्या कुंजम टॉपवर १५ नोव्हेंबरपर्यंत बर्फवृष्टी होते; मात्र या वेळी फक्त एकदाच बर्फवृष्टी झाली आहे. त्यामुळे लाहौल स्पितीच्या उंच पर्वतांवर बर्फ दिसत नाही. बर्फवृष्टीनंतर रोहतांग टॉप बंद झाल्यामुळे लाहौल प्रदेश ३ ते ४ महिने संपूर्ण राज्यापासून तुटला होता. त्यामुळे हिवाळ्यात लोकांना कुल्लू-मनालीकडे जावे लागते. बोगद्याच्या बांधकामामुळे विस्थापन कमी झाले आहे. आता जेव्हा मुसळधार बर्फवृष्टी होते, तेव्हा फक्त ४-५ दिवस वाहनांची वाहतूक विस्कळीत होते. यामुळे आता लाहौल खोऱ्यातून कमी लोक स्थलांतर करतात.
रस्त्यांवरील काळ्या बर्फाचा धोका लक्षात घेता कुंजम टॉप येथून ४ दिवसांपूर्वी वाहनांची वाहतूक बंद करण्यात आली होती. त्यामुळे लाहौलचा स्पितीशी संपर्क तुटला आहे. लाहौल ते स्पिती आणि स्पिती ते लाहौल असा प्रवास करण्यासाठी किन्नौर मार्गे जावे लागते.
पोलिस चौक्या हलवल्या
कुंजम टॉपनंतर सरचू आणि दारचा येथील पोलिस चौक्याही हटवण्यात आल्या आहेत. कारण या भागात हिवाळ्यात कधीही बर्फवृष्टी होते. पुढील ७२ तासात उंच भागात बर्फवृष्टीचा हवामान खात्याचा अंदाज पाहता पोलिसांनी सरचू आणि दारचा येथील पोलिस चौक्या हटवून जिस्पा येथे ठेवल्या आहेत.
