जगभरातील इलेक्ट्रिक कार विक्री २०२६ मध्ये २ कोटी ३० लाखांपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा संस्था (IEA)च्या नव्या अहवालामध्ये व्यक्त करण्यात आला आहे. म्हणजेच जगभरात विकल्या जाणाऱ्या प्रत्येक चार गाड्यांपैकी जवळपास एक गाडी इलेक्ट्रिक असेल. हा वाटा एकूण कार विक्रीच्या २८ टक्क्यांपर्यंत जाईल, असे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. (Global increase in electric car sales)
ग्लोबल ईव्ही आउटलुक २०२६ या २० मे २०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या अहवालात आर्थिक अनिश्चितता, भू-राजकीय तणाव आणि प्रमुख बाजारपेठांतील चढ-उतार असूनही इलेक्ट्रिक वाहनांच्या वापरात सातत्याने वाढ होत असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
अहवालानुसार, २०२५ मध्ये जगभरात इलेक्ट्रिक कार विक्रीने दोन कोटींचा टप्पा ओलांडला. ही वाढ मागील वर्षाच्या तुलनेत तब्बल २० टक्के होती. परिणामी, २०२५ मध्ये जगभर विकल्या गेलेल्या प्रत्येक चार नव्या कारपैकी एक कार इलेक्ट्रिक होती. जगातील सुमारे ४० देशांमध्ये इलेक्ट्रिक वाहनांचा वाटा एकूण नव्या कार विक्रीच्या किमान १० टक्क्यांपेक्षा अधिक नोंदवला गेला. यावरून जागतिक वाहन उद्योग झपाट्याने बदलत असल्याचे दिसून येते.
युरोपमध्ये जोरदार वाढ
२०२५ मध्ये युरोप हा इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी सर्वाधिक वेगाने वाढणाऱ्या बाजारांपैकी एक ठरला. युरोपमधील ईव्ही विक्री ३० टक्क्यांहून अधिक वाढून ४२ लाखांपर्यंत पोहोचली. हा आकडा त्या प्रदेशातील एकूण नव्या कार विक्रीच्या २८ टक्के होता. (Global increase in electric car sales)
युरोपियन युनियनचे कठोर कार्बन उत्सर्जन नियम, स्वच्छ वाहतुकीला प्रोत्साहन देणारी धोरणे आणि ग्राहकांची वाढती मागणी या कारणांमुळे ही वाढ झाली. २०२६ पर्यंत युरोपमध्ये विकल्या जाणाऱ्या प्रत्येक तीन कारपैकी एक कार इलेक्ट्रिक असेल, असा अंदाज अहवालात व्यक्त करण्यात आला आहे.
चीनची जागतिक बाजारपेठेवरील पकड
जागतिक इलेक्ट्रिक वाहन उत्पादनात चीनचे वर्चस्व कायम असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. जगभर विकल्या गेलेल्या इलेक्ट्रिक कारपैकी जवळपास ६० टक्के गाड्या चिनी कंपन्यांनी पुरवल्या. याउलट युरोप आणि उत्तर अमेरिकेतील वाहन उत्पादकांचा जागतिक विक्रीतील वाटा प्रत्येकी सुमारे १५ टक्के होता.
भारतात वाढीची चिन्हे
भारतामध्ये इलेक्ट्रिक वाहनांचा प्रसार अद्याप तुलनेने मर्यादित असला, तरी वाढीची गती स्पष्टपणे दिसत आहे. (Global increase in electric car sales)
२०२५ मध्ये भारतातील इलेक्ट्रिक कार विक्रीत वर्षभरात ७५ टक्क्यांची वाढ झाली आणि सुमारे १ लाख ६५ हजार वाहनांची विक्री झाली. हा आकडा देशातील एकूण कार विक्रीच्या जवळपास ४ टक्के होता.
भारतातील इलेक्ट्रिक कार विक्रीपैकी सुमारे ६० टक्के हिस्सा टाटा मोटर्स आणि महिंद्रा या देशांतर्गत कंपन्यांचा होता.
आफ्रिकेतही वाढती बाजारपेठ
आफ्रिकेतील इलेक्ट्रिक वाहन बाजारपेठ अजूनही लहान असली तरी ती सातत्याने विस्तारत असल्याचे अहवालात म्हटले आहे. (Global increase in electric car sales)
२०२३ मध्ये केवळ ४ हजार असलेली इलेक्ट्रिक कार विक्री २०२५ मध्ये वाढून २५ हजारांवर पोहोचली. इजिप्त, मोरोक्को आणि दक्षिण आफ्रिका या देशांचा आफ्रिकेतील एकूण ईव्ही विक्रीत जवळपास ७० टक्के वाटा होता. त्याचबरोबर इथिओपिया, मॉरिशस आणि नायजेरिया यांसारख्या देशांमध्येही प्रगती नोंदवली गेली.
२०२६ च्या सुरुवातीला मंदी
दीर्घकालीन चित्र सकारात्मक असले तरी २०२६ च्या पहिल्या तिमाहीत जागतिक ईव्ही विक्रीत काहीशी मंदी दिसून आली.
जानेवारी ते मार्च २०२६ दरम्यान जगभरातील इलेक्ट्रिक कार विक्रीत वर्षभराच्या तुलनेत सुमारे ८ टक्क्यांची घट होऊन ती ३९ लाखांवर आली. चीन आणि अमेरिकेतील मागणी कमी झाल्यामुळे ही घसरण झाली. मात्र युरोप आणि आशियातील उदयोन्मुख बाजारपेठांमध्ये वाढ कायम राहिली.
बॅटरी आणि चार्जिंग सुविधांमुळे गती
IEAच्या मते, बॅटरींच्या किमतीतील घट, वाढती चार्जिंग सुविधा, सरकारी प्रोत्साहन धोरणे आणि इंधनाच्या वाढत्या किमती यामुळे इलेक्ट्रिक वाहनांकडे होणारा कल वेगाने वाढत आहे. (Global increase in electric car sales)
फक्त २०२५ या एका वर्षात जगभरात १८ लाख नवीन सार्वजनिक चार्जिंग पॉइंट्स उभारण्यात आले. त्यामुळे जगातील एकूण सार्वजनिक चार्जिंग स्टेशनची संख्या ७० लाखांहून अधिक झाली आहे.